سيد مرتضى حسيني فيروزآبادي ( مترجم : ساعدي )

378

فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي )

« سنن كبرى » تأليف « حافظ ابو بكر احمد بن حسين بن على بيهقى » ، چاپ مطبعه مجلس دائرة المعارف نظاميه ، حيدرآباد دكن ، سال 1344 هجرى . « ابو بكر احمد بن حسين بن على خسرو گجردى شافعى » از حافظان و محدثان اواسط قرن پنجم هجرى است . [ الكنى و الالقاب 2 / 102 ] مىنويسد كه « بيهقى » حافظى فقيه و از بزرگترين شاگردان « حاكم نيشابورى » به شمار مىآيد . مردى زاهد و قانع بود و از دنيا به قليلى اكتفا كرده بود . امام الحرمين « جوينى » متوفى 478 هجرى در حق او گفته است : هيچ عالم شافعى وجود ندارد مگر اينكه « شافعى » بر او حق منّت دارد ، جز « بيهقى » كه او حق منّت بر « شافعى » دارد ؛ چرا كه « بيهقى » با تأليف كتب متعدد در ترويج مذهب شافعى كوشيده است . « بيهقى » اوّلين كسى است كه نصوص « امام شافعى » را در ده جلد جمعآورى كرده است . از « كامل بهائى » نقل شده است كه يكى از اهل نظر گفت ، « معاويه » به سبب نبرد با على عليه السلام ، از ايمان خارج شد . « بيهقى » گفت كه « معاويه » از اول مؤمن نبود تا محاربهء با على عليه السلام او را از دين خارج كرده باشد ، بلكه او در روزگار رسول اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله از كفر به نفاق پيوست و پس از رحلت پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله به كفر اصلى خويش بازگشت . از تأليفات « بيهقى » : « السّنن الكبير » ، « السنن الصغير » ، « دلائل النبوّة » ، « شعب الايمان » و امثال اينهاست . « بيهقى » سال 458 هجرى در نيشابور درگذشت و جنازهء او را به بيهق سبزوار بردند و در آنجا به خاك سپردند . « سنن دارقطنى » تأليف « حافظ ابو الحسن على بن عمر دارقطنى » ، چاپ مطبعهء انصارى ، دهلى نو . « ابو الحسن على بن عمر بن احمد بغدادى دارقطنى » از حافظان و محدثان بنام اواخر قرن پنجم هجرى است . وى در روزگار خودش از نظر علم و حديث